بعد از حکم قطعی اعسار مهریه چه باید کرد

وقتی دادگاه حکم اعسار مرد رو تایید می کنه و این حکم قطعی میشه، برای هر دو طرف، یعنی هم زن و هم مرد، یه سری اتفاقات و مراحل قانونی جدید پیش میاد که باید حسابی حواسشون بهش باشه. زن باید پیگیر قسط های مهریه اش باشه و اگه مرد به تعهدش عمل نکرد، می تونه دوباره برای جلب یا توقیف اموال جدیدش اقدام کنه. از اون طرف، مرد هم باید حتماً قسط ها رو به موقع بده و اگه اوضاع مالیش تغییر کرد، حق داره درخواست تعدیل قسط ها رو بده. این راهنما بهتون کمک می کنه تا توی این مسیر قانونی پیچیده، سردرگم نشید و حقوق و تکالیفتون رو بشناسید.

اعسار مهریه، یکی از اون پرونده های حقوقی پر از ریزه کاریه که ممکنه خیلی ها رو گیج کنه. تصور کنید بعد از کلی رفت وآمد تو دادگاه، بالاخره حکم اعسار مهریه صادر و قطعی شده. برای زوجه، شاید این اتفاق در نگاه اول ناامیدکننده به نظر برسه، چون دیگه نمی تونه همه مهریه اش رو یکجا بگیره. اما واقعیت اینه که حکم اعسار، پایان راه نیست، بلکه یه صفحه جدید تو داستان مطالبه مهریه باز می کنه. برای زوج هم که حکم اعسار گرفته، این به معنی خلاص شدن از پرداخت مهریه نیست؛ فقط نوع پرداخت عوض میشه و وظایف جدیدی براش تعریف میشه. این مقاله اینجاست تا قدم به قدم بهتون بگه بعد از اینکه حکم اعسار مهریه قطعی شد، دقیقاً چه کارهایی باید انجام بدید. می خوایم همه چیز رو از نگاه زن و مرد بررسی کنیم تا هیچ ابهامی باقی نمونه. پس با ما همراه باشید تا ببینیم این مسیر پر پیچ و خم حقوقی چطور پیش میره.

اعسار مهریه، پیچ و خم های حقوقی

قبل از اینکه وارد جزئیات «بعد از حکم قطعی اعسار مهریه چه باید کرد» بشیم، خوبه که یه مرور کوچیک روی خود مفهوم اعسار داشته باشیم. اینجوری وقتی بحث از اقساط و توقیف و تعدیل میشه، تصویر واضح تری تو ذهنمون داریم.

اعسار چیه و چطور صادر میشه؟

راستش رو بخواید، اعسار یه کلمه حقوقی برای حالتیه که یه نفر واقعاً پول و دارایی کافی برای پرداخت بدهیش (مثلاً مهریه) رو نداره. یعنی دستش تنگه و نمی تونه از عهده پرداخت یکجای بدهی بربیاد. تو پرونده مهریه هم دقیقاً همینه. وقتی زوجه مهریه اش رو مطالبه می کنه و زوج مدعی میشه که توانایی پرداخت نداره، دادخواست اعسار میده.

برای اینکه دادگاه حکم اعسار رو صادر کنه، بیکار نمیشینه و کلی بررسی انجام میده. مثلاً نگاه می کنه ببینه مرد واقعاً چه اموالی داره؟ حقوق و درآمدش چقدره؟ چه بدهی های دیگه ای داره؟ گاهی هم ممکنه از شهادت شهود استفاده کنه تا ببینه وضعیت مالی زوج چطوره. هدف اینه که مطمئن بشه ادعای اعسار درسته و مرد واقعاً معسر هست، نه اینکه بخواد از زیر پرداخت مهریه شونه خالی کنه.

یه نکته ظریف اینجا هست: اعسار می تونه دو نوع باشه. یا مرد کلاً از پرداخت کل مهریه ناتوانه (یعنی هیچ دارایی نداره)، یا اینکه فقط از پرداخت یکجای مهریه عاجزه و می تونه به صورت قسطی پرداخت کنه. تو بیشتر پرونده های مهریه، دادگاه با توجه به توانایی مالی مرد، حکم به اعسار از پرداخت یکجا و تقسیط مهریه میده. یعنی یه پیش قسط و بعد هم اقساط ماهانه.

حکم اعسار کی قطعی میشه؟

خب، فرض کنید دادگاه اولیه حکم اعسار رو صادر کرده. آیا همون لحظه قطعیه؟ نه! قوانین ما این اجازه رو میده که هر دو طرف (چه زن و چه مرد) اگه به حکم اعتراض دارن، درخواست تجدیدنظر بدن. یعنی پرونده میره به دادگاه بالاتر و دوباره بررسی میشه.

بعد از رای دادگاه تجدیدنظر، اگه باز هم اعتراضی باشه، ممکنه پرونده به دیوان عالی کشور بره که بهش میگن فرجام خواهی. وقتی همه این مراحل طی شد و هیچ راه قانونی دیگه ای برای اعتراض باقی نموند، اون موقع میگیم حکم اعسار قطعی شده.

زمانی یک حکم اعسار «قطعی» محسوب می شود که تمامی مراحل اعتراض قانونی (تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی) طی شده باشد یا مهلت اعتراض تمام شده و هیچ اعتراضی از سوی طرفین ثبت نشده باشد. قطعی شدن حکم، به آن جنبه لازم الاجرا می دهد.

از وقتی که حکم قطعی میشه، دیگه همه باید تابع اون باشن و نمیشه به راحتی تغییرش داد. همین قطعی شدن حکم اعسار، تازه نقطه شروع ماجرای جدید برای پیگیری و پرداخت مهریه است.

خب حالا که اعسار قطعی شد، چه پیامدهایی داره؟

وقتی حکم اعسار مهریه دیگه حرف و حدیثی نداره و قطعی شده، یه سری تغییرات مهم حقوقی اتفاق میفته که هم برای زن و هم برای مرد حیاتیه که ازشون باخبر باشن:

1. مهریه قسط بندی میشه: مهم ترین اتفاق اینه که مهریه، که قبلاً شاید عندالمطالبه و قابل پرداخت یکجا بود، حالا به صورت قسطی درمیاد. دادگاه یه پیش قسط تعیین می کنه که معمولاً باید تو یه مهلت کوتاه پرداخت بشه، بعدش هم اقساط ماهانه مشخص میشه که مرد باید هر ماه سر تاریخ مقرر اونا رو پرداخت کنه.
2. رفع خطر حبس برای کل مهریه: قبل از اعسار، اگه مرد توانایی پرداخت مهریه رو نداشت و مالی هم برای توقیف نبود، احتمال جلب و حبسش وجود داشت. اما با قطعی شدن حکم اعسار، این خطر برای کل مهریه از بین میره. یعنی دیگه مرد به خاطر ناتوانی در پرداخت یکجای مهریه، به زندان نمیره.
3. تغییر ماهیت مهریه: مهریه از عندالمطالبه یکجا به عندالمطالبه اقساطی تغییر ماهیت میده. این یعنی زن هنوز حق مهریه رو داره و می تونه اون رو مطالبه کنه، اما نحوه پرداختش عوض شده و باید طبق اقساط پیش بره.

پس در واقع حکم اعسار، مثل یه چراغ راهنما عمل می کنه که مسیر پرداخت مهریه رو برای مرد و مسیر دریافت مهریه رو برای زن، روشن تر و قابل پیش بینی تر می کنه. اما این به معنی پایان ماجرا نیست، بلکه آغاز یه مرحله جدید از پیگیری ها و تعهدات حقوقیه.

کارهایی که خانم (زوجه) باید بعد از حکم قطعی اعسار مهریه انجام بده

برای زوجه، قطعی شدن حکم اعسار مهریه، یه جورایی یعنی باید چشم از گرفتن کل مهریه یکجا برداره. اما این به هیچ وجه به معنی ناامیدی و رها کردن مهریه نیست. در واقع، تازه کار اصلی برای پیگیری اقساط و گرفتن حق و حقوقش شروع میشه. اینجا بهتون میگم دقیقاً چه کارهایی باید انجام بدید.

دنبال کردن اقساط مهریه، چطور و از کجا؟

حکم قطعی اعسار، مثل یه برنامه زمان بندی برای پرداخت مهریه است. برای همین، خیلی مهمه که جزئیات این حکم رو مو به مو بدونید:

1. مبلغ پیش قسط: تو حکم دقیقاً مشخص شده که مرد باید چه مبلغی رو به عنوان پیش قسط مهریه پرداخت کنه. این مبلغ معمولاً تو یه مدت کوتاه (مثلاً یک ماه) باید واریز بشه.
2. مبلغ و زمان اقساط ماهانه: بعد از پیش قسط، مبلغ هر قسط و تاریخ دقیق پرداخت اون تو حکم مشخص میشه. مثلاً هر ماه پانزدهم.
3. مرجع پرداخت: اینکه مرد باید قسط ها رو به حساب کدوم شعبه اجرای احکام واریز کنه یا به حساب شخصی شما، تو حکم قید میشه.

حالا که جزئیات رو فهمیدیم، باید بدونید که مرجع اصلی برای پیگیری وصول اقساط، اجرای احکام دادگستری همون دادگاهی هست که حکم رو صادر کرده. شما یا وکیلتون باید مرتب با این بخش در ارتباط باشید تا مطمئن بشید پرداخت ها انجام میشه.

یه توصیه طلایی: هر مبلغی که از مهریه دریافت می کنید، حتماً رسید اون رو نگه دارید. اگه واریز بانکی بوده، فیش بانکی رو آرشیو کنید. اگه به صورت نقدی بوده و حضوری پرداخت شده، حتماً از مرد رسید کتبی بگیرید و اون رو امضا و تاریخ بزنید. این رسیدها برای اثبات پرداخت ها و جلوگیری از هرگونه مشکل در آینده، فوق العاده مهمن. حتی اگه چند سال بعد مرد ادعا کرد پرداخت کرده و شما یادتون رفته باشه، این رسیدها به دادتون میرسن.

اگر مرد قسط ها رو نداد، چی؟

این یکی از مهم ترین دغدغه های زوجه بعد از حکم اعساره. اگه مردی که حکم اعسار گرفته، از پرداخت اقساط مهریه اش سر باز زد، دست شما بسته نیست و می تونید یه سری اقدامات قانونی انجام بدید.

میشه دوباره مرد رو جلب کرد؟

بله! اینجا همونجاییه که پای جلب دوباره به ماجرا باز میشه. اگه مرد بدون عذر موجه، از پرداخت یک یا چند قسط مهریه خودداری کنه، شما می تونید درخواست جلبش رو بدید. ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، این اجازه رو بهتون میده.

روال کار معمولاً اینجوریه که اول اجرای احکام به مرد اخطار میده. اگه بعد از اخطار و مهلتی که تعیین شده (معمولاً ۱۰ روز)، باز هم قسط ها پرداخت نشد، شما می تونید درخواست جلب رو ثبت کنید. اما یه نکته مهم اینجاست: آیا با هر عدم پرداخت بلافاصله جلب میشه؟ معمولاً نه. دادگاه ها و اجرای احکام، معمولاً به دنبال این هستن که ببینن آیا مرد واقعاً قصد عدم پرداخت داره یا فقط یه تأخیر کوچیک پیش اومده. اگه چند تا قسط رو پرداخت نکرده باشه یا مشخص بشه که عمداً از پرداخت امتناع می کنه، احتمال جلبش خیلی بیشتر میشه.

اموال جدید مرد رو چطور پیدا کنیم و بگیریم؟

یکی از راه های موثر برای وصول مهریه، حتی بعد از حکم اعسار، اینه که حواستون به وضعیت مالی مرد باشه. شاید در زمان صدور حکم اعسار، او واقعاً مالی نداشته، اما بعدها وضع مالیش بهتر شده باشه. مثلاً یه شغل جدید پیدا کرده، ارث بهش رسیده، یه خونه یا ماشین خریده یا سهامی به نامش شده.

شما می تونید از طریق اجرای احکام دادگستری، درخواست استعلام اموال مرد رو بدید. اجرای احکام می تونه از مراجع مختلف مثل بانک مرکزی (برای حساب های بانکی)، اداره ثبت اسناد و املاک (برای ملک)، راهور (برای خودرو) و سازمان بورس (برای سهام)، استعلام بگیره.

اینجا یه فرق ظریف هست بین توقیف اموال برای کل مهریه و توقیف برای اقساط معوق. اگه قبلاً حکم اعسار گرفته، شما نمی تونید برای کل مهریه توقیف اموال کنید، مگر اینکه توانایی مالی جدیدی از مرد ثابت شده باشه و درخواست تعدیل اقساط داده باشید. اما برای اقساطی که پرداخت نشده، میشه توقیف اموال کرد.

مستثنیات دین شامل اموالی است که برای ادامه زندگی آبرومندانه محکوم علیه و خانواده اش ضروری بوده و طبق قانون، حتی پس از حکم اعسار و حتی برای اقساط معوق مهریه، قابل توقیف نیستند. این اموال شامل منزل مسکونی در شأن، اثاثیه ضروری، ابزار کار و غیره می شوند.

پس حواستون به این قضیه باشه و اگه فکر می کنید مرد، اموال جدیدی داره، حتماً از طریق اجرای احکام پیگیری کنید.

ممنوع الخروجی دوباره برای مرد؟

درخواست ممنوع الخروجی هم یکی دیگه از ابزارهاییه که زوجه می تونه بعد از حکم اعسار (در صورت عدم پرداخت اقساط و نبود اموال کافی) از اون استفاده کنه. اگه مرد از پرداخت اقساط مهریه خودداری کنه و مالی هم برای توقیف نداشته باشه، شما می تونید درخواست ممنوع الخروجی او رو به اجرای احکام بدید.

این اقدام قانونی می تونه فشار خوبی روی مرد بذاره تا اقساط رو پرداخت کنه. البته ممنوع الخروجی تا زمانی که بدهی پرداخت بشه یا تضمین معتبری برای پرداخت ارائه بشه، ادامه داره. پس این هم یه راهکار موثر برای خانم هاست که نباید نادیده اش بگیرن.

اگر مرد پولدار شد، میشه اقساط رو زیاد کرد؟

کاملاً حق با شماست. شرایط زندگی آدم ها ثابت نیست. ممکنه مردی که دیروز معسر بود، امروز وضع مالیش حسابی خوب شده باشه. مثلاً یه کار پردرآمد پیدا کرده، یه ارث کلان بهش رسیده، یه زمین یا خونه فروخته و پولدار شده. تو این جور مواقع، شما به عنوان زوجه، دستتون بسته نیست و می تونید درخواست تعدیل (افزایش) اقساط مهریه رو بدید.

زمانی که متوجه شدید وضعیت مالی مرد بهتر شده، باید یه دادخواست جدید به دادگاه بدید. به این دادخواست میگن درخواست تعدیل اقساط یا گاهی هم از اصطلاح اعاده دادرسی استفاده میشه، البته بیشتر در معنای تغییر در حکم قبلی. تو این دادخواست باید دلایلتون رو برای بهتر شدن وضع مالی مرد مطرح کنید و هر مدرکی که دارید رو پیوست کنید. مثلاً:

• گواهی اشتغال به کار جدید با حقوق بالا
• اسناد مالکیت اموال جدید (ملک، خودرو)
• مدارک مربوط به دریافت ارث
• مدارک مربوط به فروش اموال با ارزش

دادگاه دوباره وضعیت مالی مرد رو بررسی می کنه و اگه ثابت بشه که توانایی مالیش افزایش پیدا کرده، میتونه مبلغ پیش قسط و/یا اقساط ماهانه رو افزایش بده. این فرآیند ممکنه کمی زمان بر باشه، چون باید اثبات کنید که وضعیت مالی مرد واقعاً تغییر کرده، اما این حق قانونی شماست و نباید ازش چشم پوشی کنید.

تکالیف و حقوق زوج (مرد) پس از حکم قطعی اعسار مهریه

حکم قطعی اعسار مهریه فقط برای زوجه تکلیف و حق ایجاد نمی کنه. مرد هم که این حکم رو گرفته، یه سری وظایف مشخص داره و البته یه حقوقی هم هست که باید ازش مطلع باشه. فکر نکنید چون اعسار گرفتید، پرونده بسته شده؛ اتفاقاً مسئولیت های جدیدی برای شما شروع میشه.

پرداخت اقساط مهریه، یه وظیفه مهم!

مهم ترین کاری که مرد بعد از حکم قطعی اعسار مهریه باید انجام بده، پرداخت به موقع و دقیق اقساط مهریه است. همونطور که تو حکم دادگاه مشخص شده، شما باید پیش قسط و بعد از اون، هر ماه اقساط رو سر تاریخ مشخص شده پرداخت کنید.

یه نکته خیلی مهم: حتماً و حتماً مدارک واریز و پرداخت هاتون رو نگه دارید. اگه از طریق بانک واریز می کنید، فیش بانکی یا پرینت گردش حساب رو ذخیره کنید. اگه پرداخت نقدی انجام میدید، حتماً از زوجه رسید کتبی بگیرید و اون رو امضا و تاریخ بزنید. این مدارک، تنها راه اثبات پرداخت های شما در آینده هستن.

اگه به تعهداتتون عمل نکنید و از پرداخت اقساط سر باز بزنید، عواقب جدی در انتظار شماست:

• جلب: همونطور که گفتیم، اگه چند قسط رو پرداخت نکنید، زوجه می تونه دوباره برای جلب شما درخواست بده و این بار دادگاه برای اقساط معوق، حکم جلب صادر می کنه.
• توقیف اموال: ممکنه برای وصول اقساط معوق، اموالی که دارید (به غیر از مستثنیات دین) توقیف بشن.
• ممنوع الخروجی: اگه قسط ها رو ندید و مالی هم برای توقیف نباشه، زوجه می تونه درخواست ممنوع الخروجی شما رو بده.

پس حواستون باشه که اعسار گرفتن، به معنی خلاص شدن از پرداخت مهریه نیست؛ فقط نوع پرداخت رو عوض می کنه. پایبندی به اقساط، بهترین راه برای جلوگیری از دردسرهای حقوقی بعدی برای شماست.

اگه ورشکسته شدم، میشه اقساط رو کم کرد؟

همونطور که ممکنه وضع مالی مرد بهتر بشه، ممکنه خدای نکرده بدتر هم بشه. مثلاً شغلش رو از دست بده، یه بیماری سخت بگیره که نتونه کار کنه، یا یه اتفاق ناگهانی باعث بشه درآمدش به شدت کم بشه. تو این جور مواقع، شما به عنوان زوج حق دارید درخواست تعدیل (کاهش) اقساط مهریه رو به دادگاه بدید.

شرایطی که می تونید برای کاهش اقساط درخواست بدید، شامل موارد زیر میشه:

• بیکاری یا از دست دادن شغل
• ابتلا به بیماری های صعب العلاج یا هزینه بر
• کاهش شدید و ناگهانی درآمد
• افزایش هزینه های ضروری زندگی به شکل غیرقابل کنترل

برای طرح این دادخواست هم باید به دادگاه خانواده مراجعه کنید و مدارک لازم رو ارائه بدید. این مدارک می تونن شامل:

• گواهی بیکاری
• مدارک پزشکی و صورت حساب هزینه های درمان
• استعلامات مالی که نشون دهنده کاهش درآمد شماست
• شهادت شهود

دادگاه دوباره وضعیت مالی شما رو بررسی می کنه و اگه ثابت بشه که توانایی مالیتون واقعاً کاهش پیدا کرده، می تونه مبلغ اقساط رو کم کنه. این هم یه حق مهمه که شما دارید و نباید در صورت تغییر اوضاع مالیتون، ازش غافل بشید.

چطور ممنوع الخروجی رو برداریم؟

اگه به دلیل عدم پرداخت مهریه (چه قبل از اعسار و چه بعد از اون برای اقساط معوق) ممنوع الخروج شدید، می تونید با انجام کارهایی این ممنوع الخروجی رو لغو کنید:

1. پرداخت بدهی: ساده ترین راه اینه که مبلغ بدهی (اقساط معوقه) رو به صورت کامل پرداخت کنید. بعد از پرداخت، با ارائه مدارک به اجرای احکام، ممنوع الخروجی لغو میشه.
2. ارائه تضمین: اگه نمی تونید همه بدهی رو یکجا پرداخت کنید، می تونید به دادگاه یا اجرای احکام درخواست بدید و یه تضمین معتبر (مثلاً وثیقه ملکی، ضمانت نامه بانکی یا حتی معرفی یه ضامن معتبر) ارائه بدید. اگه دادگاه این تضمین رو قبول کنه، ممنوع الخروجی لغو میشه.
3. درخواست تعدیل اقساط: اگه ممنوع الخروجی به دلیل ناتوانی در پرداخت اقساط بود و وضعیت مالی شما هم بدتر شده، می تونید همزمان با درخواست تعدیل اقساط، درخواست رفع ممنوع الخروجی رو هم مطرح کنید. البته تصمیم نهایی با قاضی پرونده است.

رفع ممنوع الخروجی برای مردانی که قصد سفر خارج از کشور دارن، خیلی مهمه. پس حواستون باشه که این موضوع رو جدی بگیرید و برای حلش اقدام کنید.

چند نکته حقوقی مهم و کاربردی درباره اعسار مهریه

پرونده های مهریه و اعسار پر از نکات ریز و درشته که شاید تو نگاه اول به چشم نیان، اما می تونن سرنوشت پرونده رو عوض کنن. اینجا چند تا از این نکات مهم و کاربردی رو با هم مرور می کنیم که به درد هر دو طرف دعوا (زوج و زوجه) می خوره.

چرا داشتن وکیل خوب تو این مراحل لازمه؟

مراحل بعد از حکم قطعی اعسار، مثل یه میدون مین حقوقیه. پر از قوانین، بخشنامه ها، رویه های قضایی و فرم های مختلف. صادقانه بگم، اگه خودتون بخواید همه این مراحل رو پیگیری کنید، ممکنه هم زمان زیادی ازتون بگیره و هم به خاطر نداشتن اطلاعات کافی، دچار اشتباه بشید. اینجاست که نقش وکیل متخصص پررنگ میشه.

مزایای استفاده از وکیل برای هر دو طرف زیاده:

• تسریع فرآیند: یه وکیل باتجربه، با همه پیچ و خم های اجرای احکام و دادگاه ها آشناست و می تونه پرونده رو سریع تر پیش ببره.
• دقت در پیگیری: وکیل حواسش به جزئیات حکم، تاریخ های پرداخت و مهلت های قانونی هست تا هیچ حقی از شما ضایع نشه.
• دفاع حقوقی موثر: چه شما زوجه باشید و بخواید اثبات کنید که مرد توانایی مالی بیشتری پیدا کرده، چه زوج باشید و بخواید ثابت کنید اوضاع مالیتون بدتر شده، وکیل می تونه با استدلال های حقوقی قوی از شما دفاع کنه.
• مشاوره در جمع آوری مدارک: وکیل می دونه برای هر مرحله، چه مدارکی لازمه و چطور باید اونا رو جمع آوری و ارائه کرد.
• آرامش روانی: شاید مهم تر از همه، اینه که بار استرس و دغدغه های حقوقی از دوش شما برداشته میشه و می تونید با خیال راحت تری به زندگی خودتون بپردازید.

خلاصه که اگه می خواید کارتون درست و حسابی پیش بره و با کمترین دردسر به نتیجه برسید، به قول معروف کار رو دست کاردون بسپارید و حتماً با یه وکیل متخصص مهریه و خانواده مشورت کنید.

نکات تکمیلی که لازمه بدونیم!

حالا چند تا نکته دیگه که ممکنه سوال خیلی ها باشه رو به صورت خلاصه توضیح میدیم:

آیا حکم قطعی اعسار مهریه مجدداً قابل اعتراض یا لغو است؟

به طور کلی، وقتی یه حکم قطعی میشه، دیگه نمیشه به راحتی اون رو تغییر داد یا لغو کرد. اما برای حکم اعسار مهریه، یه استثنای مهم وجود داره: اگه وضعیت مالی زوج تغییر اساسی کنه، هم زوجه و هم زوج می تونن درخواست تعدیل اقساط رو بدن. یعنی اگه مرد پولدارتر شد، زن می تونه درخواست افزایش اقساط بده و اگه مرد فقیرتر شد، خودش می تونه درخواست کاهش اقساط بده.

حالت دیگه اینه که ثابت بشه مرد در زمان دادخواست اعسار، واقعاً معسر نبوده و با فریب دادگاه، حکم اعسار گرفته. تو این حالت، زوجه می تونه درخواست اعاده دادرسی یا لغو حکم اعسار رو مطرح کنه و اگه اثبات بشه، حکم اعسار باطل میشه.

اگر زوج اموال خود را به قصد فرار از دین به نام دیگری منتقل کرده باشد، چه می توان کرد؟

این یه اتفاقیه که متاسفانه زیاد میفته. اگه مردی قبل از اینکه زوجه بتونه مهریه اش رو بگیره، عمداً اموالش رو به اسم کس دیگه (مثل پدر، مادر یا دوستش) بزنه تا از پرداخت مهریه فرار کنه، این کار معامله به قصد فرار از دین محسوب میشه و طبق قانون مجازات داره. زوجه می تونه با طرح دادخواست ابطال معامله به قصد فرار از دین به دادگاه مراجعه کنه. اگه ثابت بشه که این معامله برای فرار از پرداخت مهریه بوده، دادگاه اون رو باطل می کنه و اون اموال دوباره قابل توقیف میشن. البته اثبات این موضوع نیاز به دلایل و شواهد قوی داره.

آیا امکان سازش و توافق جدید بین زوجین پس از حکم اعسار وجود دارد؟

بله، کاملاً. حتی بعد از قطعی شدن حکم اعسار و شروع پرداخت اقساط، اگه زن و مرد به توافق جدیدی برسن، هیچ اشکالی نداره. مثلاً ممکنه زن بخشی از مهریه اش رو ببخشه، یا روی مبلغ و تاریخ اقساط یه توافق جدید کنن. این توافق باید به صورت کتبی باشه و برای اینکه کاملاً معتبر باشه، بهتره که به دادگاه اعلام بشه تا صورت جلسه بشه یا حتی منجر به صدور یه حکم جدید بر اساس توافق بشه. صلح و سازش همیشه بهترین راهه.

نحوه محاسبه مهریه اقساطی (آیا به نرخ روز است؟)

بله، این یه نکته خیلی مهمه! چه مهریه به صورت یکجا پرداخت بشه و چه قسطی، مبلغ مهریه به نرخ روز محاسبه میشه. یعنی اگه مهریه مثلاً 100 سکه تمام بهار آزادی باشه، ارزش اون 100 سکه بر اساس قیمت روز سکه در زمان پرداخت، محاسبه و پرداخت میشه. این قانون برای حمایت از حق زوجه در برابر تورمه. پس اگه حکمی برای اقساط صادر شده، مبلغ هر قسط بر اساس نرخ روز در زمان پرداخت همون قسط، تعیین خواهد شد.

مستثنیات دین دقیقاً چیا هستن؟

قبلاً هم اشاره کردیم، مستثنیات دین اون دسته از اموالی هستن که دادگاه حتی در صورت بدهکاری فرد، اجازه توقیف اونا رو نمیده. این اموال برای ادامه زندگی ضروری و آبرومندانه فرد و خانواده اش لازمند و هدف قانون اینه که بدهکار کاملاً از هستی ساقط نشه. بعضی از مهم ترین مستثنیات دین عبارتند از:

• منزل مسکونی که در شأن بدهکار و خانواده اش باشه.
• اثاثیه ضروری زندگی (مثل یخچال، تلویزیون، وسایل خواب).
• ابزار و وسایل کار و کسب و کار (مثل ابزار نجاری، ماشین آلات کشاورزی).
• مقدار مشخصی از خوراک و پوشاک برای شخص و افراد تحت تکفلش.
• تلفن ضروری.
• حقوق بازنشستگی و وظیفه (البته یک سوم یا یک چهارم آن به تشخیص دادگاه قابل کسر است).

پس اگه زوجه درخواست توقیف اموال میده، باید حواسش باشه که این اموال جزو مستثنیات دین نباشن، و از اون طرف زوج هم می تونه در صورت توقیف این اموال، به دادگاه اعتراض کنه.

نتیجه گیری

دیدید؟ ماجرای مهریه، به خصوص بعد از حکم قطعی اعسار، اصلا ساده نیست و پر از ریزه کاری ها و مراحل قانونیه. اینجوری نیست که با صدور حکم اعسار، همه چیز تموم بشه؛ تازه یه مرحله جدید از پیگیری ها و تعهدات شروع میشه که هم برای زوجه و هم برای زوج، باید جدی گرفته بشه.

زوجه باید حسابی حواسش به پرداخت به موقع اقساط باشه و اگه مرد به تعهدش عمل نکرد، فوراً از طریق اجرای احکام برای جلب دوباره، شناسایی و توقیف اموال جدید یا حتی ممنوع الخروجی اقدام کنه. همچنین اگه دید وضعیت مالی مرد بهتر شده، حق داره درخواست افزایش اقساط رو بده. از اون طرف، زوج هم وظیفه داره قسط ها رو به موقع پرداخت کنه و رسیدها رو نگه داره. اگه اوضاع مالیش بدتر شد، اون هم می تونه درخواست کاهش اقساط رو مطرح کنه.

بهترین کاری که هر دو طرف می تونن انجام بدن، اینه که با چشم باز و آگاهی کامل قدم بردارن. فراموش نکنید که تو این مسیر پر از چالش های حقوقی، داشتن یه وکیل متخصص و کاربلد، مثل یه چراغ راهنما عمل می کنه و می تونه شما رو از افتادن تو چاه های حقوقی نجات بده. وکیل می تونه با سرعت و دقت بیشتری کارهاتون رو پیگیری کنه و نذاره حق و حقوقتون پایمال بشه. پس حتماً برای گرفتن مشاوره و همکاری تو پرونده تون، با یه وکیل متخصص مشورت کنید. اینجوری با خیال راحت تری این مسیر رو طی می کنید.